Prezentacje

Rak gruczołu krokowego

Rak prącia

Pozostałe

Badania dodatkowe i ocena zaawansowania raka prącia: Regionalne węzły chłonne

Paweł Stajno

Klinika Nowotworów Układu Moczowego Centrum Onkologii Instytut w Warszawie

V Mazowieckie Dni Urologiczne 6-7 XI 2015

 

 

Regionalne węzły chłonne

 

  • Dokładna palpacja okolic pachwinowych jest niezbędnym elementem badania przedmiotowego każdego pacjenta z guzem prącia
  • Limfadenopatia pachwinowa stwierdzana jest u 28 - 64% pacjentów z nowo rozpoznanym guzem prącia
  • 47-85% z nich ma przerzuty w regionalnych węzłach chłonnych, u pozostałych powiększenie węzłów chłonnych ma charakter odczynowy (reakcja zapalna)

    Należy ocenić :
    • Lokalizację zmian
    • Ilość powiększonych węzłów
    • Wielkość, ruchomość, relację względem otaczających struktur
    • Obecność obrzęków kończyn dolnych i moszny

 

  • Dalsze postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne zależy od obrazu klinicznego węzłów chłonnych pachwinowych
    cN0 lub cN(+)

 

 

Palpacyjnie niewyczuwalne węzły chłonne pachwinowe (cN0)

 

  • Nawet do 25% pacjentów z klinicznie niepowiększonymi węzłami chłonnymi (cN0)  ma (mikro)przerzuty raka do regionalnych węzłów chłonnych
  • Badania obrazowe ( USG pachwin, TK, MRI, FDG PET/CT), z uwagi na niską czułość (słabą zdolność wykrywania mikroprzerzutów), najczęściej nie wnoszą dodatkowych informacji i nie wpływają na postępowanie
  • Mogą być natomiast pomocne u chorych otyłych, u których ocena wielkości węzłów chłonnych pachwinowych jest utrudniona
  • Postępowanie u chorych cN0  jest uzależnione od zaawansowania zmiany pierwotnej (cecha T)

 

 

 

Dynamiczna biopsja węzła wartowniczego (ang. Dynamic sentinel node biopsy, DSNB)

 

  • Ma na celu identyfikację a następnie usunięcie i ocenę histopatologiczną pierwszego węzła (grupy węzłów) na drodze spływu chłonki z prącia (tzw. węzła wartowniczego)
  • Ma zastosowanie tylko u pacjentów z klinicznie niepowiększonymi węzłami chłonnymi pachwinowymi
  • Polega na podaniu śródskórnie w okolicę guza w przeddzień zabiegu nanokoloidu Tc99m oraz barwnika „patent blue”
  • Oba znaczniki poprzez naczynia chłonne koncentrują się w węzłach chłonnych pachwinowych
  • Śródoperacyjnie, przy pomocy gammakamery określane jest miejsce największego stężenia technetu, które jednocześnie może być miejscem lokalizacji poszukiwanego wartowniczego węzła chłonnego
  • Po usunięciu węzeł wartowniczy badany jest przez patologa
  • Czułość tej metody wynosi 88%-90%

 

  

Stan po podaniu błękitu metylenowego i nanokoloidu Tc99m    Przed- i śródoperacyjna lokalizacja węzła wartowniczego

Węzeł wartowniczy

 

  • Obecność komórek raka w usuniętych tkankach jest wskazaniem do radykalnej limfadenektomii pachwinowej
  • Brak przerzutów pozwala na odstąpienie od radykalnej limfadenektomii pachwinowej i dalszą obserwację chorego
  • Odsetek wyników fałszywie ujemnych w przypadku DSNB wynosi 12-15%

 

 

 

Palpacyjnie wyczuwalne, ruchome węzły chłonne pachwinowe (cN1-2)

 

  • Postępowaniem z wyboru jest radykalna limfadenektomia pachwinowa
  • W razie wątpliwości można wykonać biopsję cienkoigłową podejrzanych zmian pod kontrolą USG i w przypadku stwierdzenia komórek raka w badaniu cytologicznym kwalifikować chorego do limfadenektomii pachwinowej
  • Mężczyźni z powiększonymi, ruchomymi węzłami pachwinowymi powinni mieć wykonane badanie TK lub MRI jamy brzusznej i miednicy w celu oceny węzłów chłonnych miednicy mniejszej

 

 

 

Palpacyjnie nieruchome węzły chłonne pachwinowe (cN3)

 

  • W tej grupie pacjentów leczenie zwykle rozpoczyna się od neoadjuwantowej chemioterapii
  • W przypadku odpowiedzi na leczenie systemowe chorzy są kwalifikowani do limfadenektomii pachwinowej
  • Z uwagi na duże ryzyko przerzutów do węzłów miedniczych oraz przerzutów odległych należy wykonać tomografię komputerową klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy mniejszej

 

 

 

Potwierdzone w badaniu histopatologicznym przerzuty do regionalnych węzłów chłonnych (pN+)

 

  • Należy wykonać badania obrazowe w celu oceny, czy są obecne przerzuty odległe :
    • TK jamy brzusznej i miednicy oraz RTG klatki piersiowej (lub TK klatki piersiowej)
    • Alternatywnie - badanie 18F-FDG PET/CT
    • Scyntygrafię kości u pacjentów objawowych i/lub z potwierdzonymi przerzutami odległymi w innych lokalizacjach
  • Aktualnie dostępne markery nowotworowe (SCC, markery molekularne) nie mają zastosowania w raku prącia

 

Partnerzy

Zapraszamy do śledzenia aktualnie realizowanych działań:

ABK Grupa. Wszelkie prawa zastrzeżone.