Prezentacje

Rak gruczołu krokowego

Rak prącia

Pozostałe

Rak prącia - Epidemiologia i czynniki ryzyka

 

lek. Michał Sobieszczuk

Klinika Nowotworów Układu Moczowego Centrum Onkologii-Instytut w Warszawie

Epidemiologia

 

  • Rzadki nowotwór układu moczowo-płciowego

  • Stanowi 0,3% zachorowań na nowotwory złośliwe u mężczyzn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • 26000 nowych przypadków na całym świecie/rok

  • Zapadalność- zmienna na świecie:
    • Izrael: 0,1/100 000
    • Brazylia: 6,8/100 000

 

  • Wyższa zapadalność w krajach rozwijających się

  • Polska:
    • 218 nowych przypadków (2012r.)
    • 0,8/100 000

 

  • Zapadalność:
    Rasa Kaukaska (75,61%)> Afroamerykanie (22,26%)> Azjaci (2,12%)

  • Typowa osoba chora na raka prącia: biały mężczyzna w wieku >50 lat, o niskim statusie socjoekonomicznym, nieobrzezany.

 

Zapadalność na raka prącia w krajach europejskich

 

Występowanie raka prącia w krajach europejskich (Christodoulidou, M., et al. (2015).

"Epidemiology of penile cancer." Current Problems in Cancer 39(3): 126-136.)

 

Zapadalność dla Polski

 

Zapadalność na raka prącia w Polsce

w latach 1990-2010 (KRN,2012)

 

  • W przeciągu ostatnich 22 lat bez istotnych statystycznie zmian w zachorowalności

 

Zachorowalność wg wieku

 

Zachorowalność na raka prącia dla poszczególnych grup wiekowych

(KRN, 2012)

 

Umieralność

 

 

Przeżycia 5-letnie

 

Christodoulidou, M., et al. (2015). "Epidemiology of penile cancer."

Current Problems in Cancer 39(3): 126-136.

 

Czynniki ryzyka

 

  • Stulejka
  • HPV
  • Niedostateczna higiena
  • Przewlekłe stany zapalne
  • Liszaj twardzinowy
  • Palenie tytoniu
  • Urazy
  • Wiek
  • PUVA

 

Stulejka, niedostateczna higiena

 

  • Występuje u ok. 50% mężczyzn z rozpoznaniem raka prącia, szczególnie często w przypadkach inwazyjnego raka prącia
  • Obrzezanie wykonane w dzieciństwie znacznie zmniejsza ryzyko nowotworu (co najmniej 3x)
  • Nie udowodniono efektu ochronnego obrzezania wykonanego w wieku dorosłym
  • Obrzezanie poprawia higienę prącia, zmniejsza ryzyko infekcji HPV

 

HPV

 

  • Istotny czynnik ryzyka SCC, inne typy histologiczne niezwiązane z HPV
  • Obecny w 42-28% przypadków inwazyjnego raka prącia
  • HPV 16 i 18- najczęstsze podtypy, wysokie ryzyko onkogenezy
  • HPV 11,31,33,35- niskie ryzyko onkogenetyczne, intraepithelial neoplasia (występuje w 70-100% przypadków)
  • Rola HPV: białka wirusowe E6 i E7 łączą się z produktami genów supersorowych p53 i pRb

 

Rola szczepień ochronnych

 

  • HPV obecne u 12% populacji przed „erą szczepień”
  • W ciągu pierwszej dekady stosowania szczepionki zmniejszenie występowania HPV u kobiet o 49,4%, u mężczyzn o 55,6%
  • W programie szczepień dotyczącym tylko młodych kobiet odsetek ten wynosił 38,6%
  • Wg niektórych badań szczepienie mężczyzn może zmniejszyć występowanie HPV w populacji 7,2-12,6-krotnie.
  • Dwa typy szczepionek:
    • Biwalentna (HPV 16, 18)
    • Tetrawalentna (HPV 6,11,16,18)
  • Brak jednoznacznych rekomendacji co do stosowania szczepionki HPV u chłopców
  • Brak jednoznacznych danych łączących raka prącia z infekcją wirusem HIV

 

Liszaj twardzinowy

 

  • Przewlekła choroba zapalna
  • Najczęściej dotyczy napletka, żołędzi i ujścia zewnętrznego cewki moczowej (63%)
  • Tło autoimmunologiczne, urazowe, przewlekłe stany zapalne
  • Wg literatury u 5,8-30% pacjentów z liszajem twardzinowym występuje SCC
  • Infekcja HPV współwystępuje nawet w 80% przypadków

 

Stosowanie tytoniu

 

  • Niezależnie od formy
  • W różnych badaniach- zwiększa ryzyko zachorowania 2,8-4,5 krotnie (Maden, Sherman et al. 1993)

 

Wiek

 

Hernandez BY, Barnholtz-Sloan J, German RR, et al. Burden of invasive squamous cell

carcinoma of the penis in the United States, 1998-2003. Cancer Suppl 2008;113(10):2883-2891.

 

Fotochemioterapia

 

  • Fotochemioterapia zwiększa ryzyko zachorowania zależnie od dawki
  • W 12-letnim badaniu prospektywnym (Stern et al.) u 892 mężczyzn leczonych PUVA z powodu łuszczycy:
    • 286x przy stosowaniu wysokich dawek PUVA
    • 16,3x przy stosowaniu niskich dawek PUVA

 

Piśmiennictwo:

  1. Trama, A., et al., Survival of male genital cancers (prostate, testis and penis) in Europe 1999-2007: Results from the EUROCARE-5 study. European Journal of Cancer, 2015. 51(15): p. 2206-2216.
  2. Sewell, J., et al., Trends in penile cancer: a comparative study between Australia, England and Wales, and the US. SpringerPlus, 2015. 4: p. 420.
  3. Koifman, L., et al., Proteomics analysis of tissue samples from patients with squamous cell carcinoma of the penis and positive to human papillomavirus. Int Braz J Urol, 2015. 41(4): p. 642-54.
  4. Elfström, K.M., et al., Human Papillomavirus Vaccination of Boys and Extended Catch-up Vaccination: Effects on the Resilience of Programs. Journal of Infectious Diseases, 2015.
  5. de Sousa, I.D.B., et al., Prevalence of human papillomavirus in penile malignant tumors: viral genotyping and clinical aspects. BMC Urology, 2015. 15(1): p. 13.
  6. Colon-Lopez, V., et al., Prevalence and Correlates of Penile HPV Infection in a Clinic-Based Sample of Hispanic Males. P R Health Sci J, 2015. 34(3): p. 128-34.
  7. Christodoulidou, M., et al., Epidemiology of penile cancer. Current Problems in Cancer, 2015. 39(3): p. 126-136.
  8. Castle, P.E. and M. Maza, Prophylactic HPV vaccination: past, present, and future. Epidemiol Infect, 2015: p. 1-20.
  9. Verhoeven, R.H.A., et al., Population-based survival of penile cancer patients in Europe and the United States of America: No improvement since 1990. European Journal of Cancer, 2013. 49(6): p. 1414-1421.
  10. Gutierrez-Pascual, M., F.J. Vicente-Martin, and J.L. Lopez-Estebaranz, Lichen sclerosus and squamous cell carcinoma. Actas Dermosifiliogr, 2012. 103(1): p. 21-8.
  11. Guimarães, G., et al., Penile Cancer: Epidemiology and Treatment. Current Oncology Reports, 2011. 13(3): p. 231-239.
  12. Madsen, B.S., et al., Risk Factors for Squamous Cell Carcinoma of the Penis—Population-Based Case-Control Study in Denmark. Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention, 2008. 17(10): p. 2683-2691.
  13. Daling, J.R., et al., Penile cancer: Importance of circumcision, human papillomavirus and smoking in in situ and invasive disease. International Journal of Cancer, 2005. 116(4): p. 606-616.
  14. Velazquez, E.F. and A.L. Cubilla, Lichen sclerosus in 68 patients with squamous cell carcinoma of the penis: frequent atypias and correlation with special carcinoma variants suggests a precancerous role. Am J Surg Pathol, 2003. 27(11): p. 1448-53.
  15. FRISCH, M., et al., Syphilis and the Risk of Penis Cancer. Sexually Transmitted Diseases, 1996. 23(6): p. 471-474.
  16. Maden, C., et al., History of circumcision, medical conditions, and sexual activity and risk of penile cancer. J Natl Cancer Inst, 1993. 85(1): p. 19-24.
  17. Moses, K.A., et al., Contemporary Management of Penile Cancer: Greater than 15-Year MSKCC Experience. The Canadian journal of urology, 2014. 21(2): p. 7201-7206.

Prostata

Pęcherz

Nerka

Jądro

Prącie

Miedniczka nerkowa

Moczowód

14,3%

6,7%

3,8%

1,4%

0,3%

0,2%

0,1%

  • Ryzyko zachorowania na raka prącia rośnie z wiekiem

  • Największe ryzyko między 50-70 r.ż.- zjawisko stałe dla wszystkich badań epidemiologicznych-niezależnie od rasy

  • Po 50 roku życia występuje ok. 90% zachorowań

  • Ponad 55% zachorowań między 55 a 74 rokiem życia
  • Nowotwory złośliwe prącia powodują 0,3% zgonów z powodu chorób nowotworowych u mężczyzn.

  • 90% zgonów występuje po 50 roku życia

  • Ryzyko zgonu wzrasta z wiekiem osiągając maksimum w 9 dekadzie (7,4/100 000)

 

 

  • Dla Europy (EUNICE)- wzrost nieistotny statystycznie: 65-70% (Verhoeven et al.)

  • Dla USA (SEER 9)- spadek 27-63%- przyczyna nieznana

  • Dla Polski 63,6%

 

 

  • Ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem

  • Mediana zachorowania dla rasy białej wynosi 68 lat

 

 

Partnerzy

Zapraszamy do śledzenia aktualnie realizowanych działań:

ABK Grupa. Wszelkie prawa zastrzeżone.